پلیمر سبز در شیمی یازدهم | آموزش مفهومی + کاربردهای نوین و ساختار PLA

صنعت پلاستیک دنیا را متحول کرد، اما حالا سیاره ما را با چالشی بزرگ به نام زباله‌های پلاستیکی روبه‌رو کرده است. آیا راه‌حلی برای این معضل وجود دارد؟ پاسخ شیمی به این پرسش، «پلیمرهای سبز» هستند؛ مواد شگفت‌انگیزی که دوستدار محیط زیست بوده و به‌راحتی به طبیعت بر‌می‌گردند. این مفهوم، یکی از جذاب‌ترین مباحث فصل سوم شیمی یازدهم است که در آن با دنیای پلیمرها آشنا می‌شویم.

در این مقاله از سایت تدریس شیمی متین هوشیار، به زبانی ساده و گام‌به‌گام بررسی می‌کنیم که پلیمر سبز دقیقاً چیست، چگونه از منابع ساده‌ای مانند سیب‌زمینی و ذرت ساخته می‌شود و ساختار شیمیایی آن چه شکلی است. علاوه بر این، به کاربردهای نوین و هیجان‌انگیز این مواد، از جمله استفاده در پزشکی و فناوری‌های پیشرفته، خواهیم پرداخت.

هدف ما این است که پس از مطالعه این مطلب، به‌درستی درک کنید که چرا این مواد «سبز» نامیده می‌شوند و چگونه می‌توانند آینده‌ای پایدار برای صنعت و محیط زیست بسازند. این مقاله به شما کمک می‌کند تا بر این بخش از درس شیمی مسلط شوید و ارتباط آن با دنیای واقعی را به وضوح ببینید.

پلیمر سبز چیست و چرا مهم است؟

پلیمر سبز به دسته‌ای از مواد پلیمری گفته می‌شود که یک ویژگی منحصر به فرد دارند: آن‌ها زیست‌تخریب‌پذیر هستند. این یعنی برخلاف پلاستیک‌های معمولی که صدها سال در طبیعت باقی می‌مانند، این پلیمرها توسط میکروارگانیسم‌ها (مانند باکتری‌ها و قارچ‌ها) تجزیه شده و به مولکول‌های ساده و بی‌خطری مانند آب و کربن دی‌اکسید تبدیل می‌شوند. به همین دلیل، آن‌ها را «دوستدار محیط زیست» یا «سبز» می‌نامند. این مواد راه‌حلی علمی و کارآمد برای کاهش بحران آلودگی پلاستیک در جهان هستند.

اهمیت این پلیمرها تنها در تجزیه‌پذیری آن‌ها خلاصه نمی‌شود، بلکه منشأ تولید آن‌ها نیز بسیار حائز اهمیت است. پلیمرهای سبز را از منابع طبیعی و تجدیدپذیر مانند نشاسته سیب‌زمینی، ذرت و نیشکر تولید می‌کنند. این موضوع وابستگی صنعت به منابع نفتی را کاهش داده و چرخه تولیدی پایدارتری ایجاد می‌کند. در نتیجه، استفاده از آن‌ها نه‌تنها مشکل پایان عمر محصول، بلکه مشکل منبع تولید را نیز به‌صورت همزمان برطرف می‌کند.

درک مفهوم پلیمر سبز تنها اولین قدم است. برای درک کامل تأثیر آن، باید به دو ویژگی کلیدی آن یعنی «تعریف و مکانیسم تخریب» و «اهمیت محیط زیستی» به صورت جداگانه و عمیق‌تر نگاه کرد. این دو مفهوم، پایه و اساس درک تمام مباحث بعدی را تشکیل می‌دهند.

تعریف پلیمر سبز و ویژگی کلیدی زیست‌تخریب‌پذیری

پلیمر سبز، در هسته اصلی خود، یک ماده مصنوعی است که از طبیعت تقلید می‌کند. برخلاف پلیمرهای معمولی مانند پلی‌اتیلن که زنجیره‌های کربنی بسیار بلند و پایدار دارند، ساختار پلیمرهای سبز به گونه‌ای طراحی شده که توسط آنزیم‌های تولیدشده از میکروارگانیسم‌ها شناسایی و شکسته شود. این فرآیند تجزیه، که ممکن است چند ماه تا چند سال بسته به شرایط محیطی طول بکشد، در نهایت مولکول‌های اولیه سازنده را به طبیعت بازمی‌گرداند.

ویژگی کلیدی که یک پلیمر را در رده «سبز» قرار می‌دهد، زیست‌تخریب‌پذیری (Biodegradability) است. این ویژگی به این معنا نیست که ماده بلافاصله ناپدید می‌شود، بلکه به یک فرآیند شیمیایی کنترل‌شده اشاره دارد که در آن زنجیره‌های پلیمری به تدریج و به طور کامل به موادی مانند آب (H₂O)، کربن دی‌اکسید (CO₂) و توده کمپوست (خاک زیستی) تبدیل می‌شوند. این فرآیند برخلاف تخریب پلاستیک‌های معمولی که به میکروپلاستیک‌های مضر تبدیل می‌شوند، کاملاً بی‌خطر است.

برای درک بهتر، می‌توان پلیمر سبز را به یک برگ درخت تشبیه کرد. برگ نیز پس از ریزش روی زمین، توسط موجودات ریز خاکزی تجزیه شده و به مواد مغذی برای خاک تبدیل می‌شود. پلیمرهای سبز نیز دقیقاً همین مسیر را در یک بازه زمانی مشخص طی می‌کنند و برچسب «سبز» بر پایه همین قابلیت بازگشت بی‌ضرر به چرخه طبیعت به آن‌ها داده شده است.

اهمیت پلیمرهای سبز برای حفظ محیط زیست

اهمیت پلیمرهای سبز برای حفظ محیط زیست را می‌توان در کاهش دو مشکل بزرگ خلاصه کرد: کاهش حجم زباله و کاهش مصرف منابع نفتی. انباشت زباله‌های پلاستیکی در خاک و اقیانوس‌ها یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهای زیستمحیطی عصر حاضر است. پلیمرهای سبز با تجزیه‌پذیر بودن، به صورت چشمگیری از حجم این زباله‌های ماندگار می‌کاهند و فشار بر سیستم‌های دفن زباله (لندفیل) را کاهش می‌دهند.

نکته مهم دیگر، کاهش ردپای کربن است. از آنجایی که منبع اولیه تولید پلیمرهای سبز، گیاهان هستند، این گیاهان در طول رشد خود، کربن دی‌اکسید هوا را جذب می‌کنند. هنگامی که محصول ساخته‌شده از این پلیمرها تجزیه می‌شود، دقیقاً همان مقدار کربن را آزاد می‌کند. این چرخه بسته کربن، تأثیر خالص بسیار کمتری بر پدیده گرمایش زمین دارد نسبت به پلاستیک‌های نفتی که کربن دفن‌شده را در اعماق زمین آزاد می‌کنند.

در نهایت، این پلیمرها مسیر را برای گذار به سمت یک اقتصاد چرخشی (Circular Economy) هموار می‌کنند. در این مدل اقتصادی، مواد و محصولات تا حد امکان بازیافت و بازاستفاده می‌شوند و در نهایت به روشی بی‌ضرر به اکوسیستم بازمی‌گردند. استفاده از پلیمرهای سبز در تولید محصولات مختلف، گامی عملی و بلندمدت برای ایجاد آینده‌ای پایدار و سالم‌تر برای نسل‌های آینده است.

تولید پلیمر سبز؛ از سیب زمینی تا پلی لاکتیک اسید (PLA)

فرآیند تولید پلیمر سبز، داستان شگفت‌انگیز تبدیل محصولات کشاورزی معمولی به مواد پیشرفته و هوشمند است. این فرآیند نه تنها پیچیدگی‌های مهندسی شیمی را نشان می‌دهد، بلکه نماد هماهنگی بین صنعت و طبیعت است. هدف نهایی این فرآیند، تولید پلیمری به نام پلی لاکتیک اسید یا PLA است که امروزه پرکاربردترین پلیمر سبز در جهان محسوب می‌شود.

برخلاف پلیمرهای معمولی که منشأ آنها نفت خام است، تولید PLA با یک مزرعه آغاز می‌شود. این رویکرد اساساً متفاوت، وابستگی به سوخت‌های فسیلی را کاهش داده و یک چرخه تولید پایدار ایجاد می‌کند. درک این فرآیند دو مرحله‌ای کلیدی، که از انتخاب ماده اولیه تا تشکیل پلیمر را شامل می‌شود، درک بهتری از ارزش واقعی این مواد به ما می‌دهد.

برای درک کامل این سفر شیمیایی، باید ابتدا منابع اولیه این فرآیند و سپس مراحل دقیق تولید را به طور جداگانه و مفصل بررسی کنیم. این بررسی به وضوح نشان می‌دهد که چگونه علم شیمی می‌تواند از ساده‌ترین مواد طبیعی، پیچیده‌ترین راه‌حل‌ها را برای مشکلات جهانی خلق کند.

منابع طبیعی تولید: نشاسته ذرت، سیب زمینی و نیشکر

پایه و اساس تولید پلیمر سبز PLA بر استفاده از منابع طبیعی و تجدیدپذیر استوار است. مهم‌ترین این منابع، گیاهانی هستند که به وفور یافت می‌شوند و حاوی مقادیر زیادی نشاسته یا شکر هستند. سه قهرمان اصلی در این زمینه ذرت، سیب‌زمینی و نیشکر هستند. این گیاهان در بسیاری از نقاط جهان کشت می‌شوند و به عنوان یک ماده اولیه پایدار و در دسترس برای صنعت پلیمر عمل می‌کنند.

نشاسته موجود در دانه ذرت یا سیب‌زمینی، یک پلیمر طبیعی بزرگ و پیچیده از مولکول‌های گلوکز است. همین نشاسته است که انرژی مورد نیاز گیاه را تأمین می‌کند و در صنعت، به عنوان یک ماده خام ارزشمند عمل می‌کند. نیشکر نیز منبعی غنی از ساکارز (شکر) است که می‌تواند به راحتی به قندهای ساده‌تر تبدیل شود. انتخاب این منابع، یک مزیت بزرگ محیط‌زیستی دارد: برخلاف نفت که روزی به پایان می‌رسد، این محصولات کشاورزی را می‌توان به طور مداوم و سالانه کشت و برداشت کرد.

استفاده از این محصولات کشاورزی به جای نفت، چرخه کربن را کوتاه‌تر می‌کند. گیاهان در حین رشد، دی‌اکسید کربن هوا را جذب می‌کنند. زمانی که محصول نهایی ساخته شده از PLA تجزیه می‌شود، دقیقاً همان مقدار کربن را آزاد می‌کند. با ایجاد این تعادل طبیعی، کاهش اثر گلخانه‌ای و مقابله با تغییرات اقلیمی به‌خوبی مشاهده می‌شود.

مراحل تولید: از تبدیل نشاسته به لاکتیک اسید تا پلیمریزاسیون

تولید پلی لاکتیک اسید (PLA) یک فرآیند دو مرحله‌ای کلیدی و زیبا است. در مرحله اول، نشاسته استخراج‌شده از ذرت یا سیب‌زمینی، ابتدا به قندهای ساده (مانند گلوکز) تجزیه می‌شود. سپس این قندها در حضور باکتری‌های خاصی تحت فرآیند تخمیر قرار می‌گیرند. در این فرآیند، باکتری‌ها قند را مصرف کرده و اسید لاکتیک تولید می‌کنند. این همان اسیدی است که در شیر ترش‌شده نیز یافت می‌شود و پایه اصلی ساخت پلیمر ماست.

در مرحله دوم، مولکول‌های اسید لاکتیک خالص‌شده، وارد یک واکنش شیمیایی مهم به نام پلیمریزاسیون کندانساسون می‌شوند. در این واکنش، هزاران مولکول کوچک اسید لاکتیک به یکدیگر متصل شده و زنجیره‌های بلند پلیمری را تشکیل می‌دهند. در حین این اتصال، برای هر پیوندی که برقرار می‌شود، یک مولکول آب به عنوان محصول جانبی آزاد می‌شود. نتیجه نهایی این فرآیند، تشکیل پلی‌لاکتیک اسید یا PLA است.

پلیمر تولید‌شده را سپس می‌توان ذوب کرده و به اشکال مختلفی مانند الیاف برای نخ بخیه، گرانول برای تولید ظروف و یا فیلم برای بسته‌بندی تبدیل کرد. زیبایی این فرآیند در این است که با استفاده از یک واکنش تخمیر طبیعی و یک واکنش پلیمریزاسیون کنترل‌شده، یک ماده کاملاً جدید با خواص منحصر به فرد و دوستدار محیط زیست خلق می‌شود.

ساختار شیمیایی لاکتیک اسید و پلی لاکتیک اسید (PLA)

درک ساختار شیمیایی پلیمرها، کلید فهم خواص و رفتار آن‌هاست. پلی لاکتیک اسید (PLA) نیز از این قاعده مستثنی نیست و خواص منحصر به فرد آن مستقیماً از ساختار واحد سازنده‌اش، یعنی مولکول لاکتیک اسید، نشأت می‌گیرد. این ساختار نه تنها امکان پلیمر شدن را فراهم می‌کند، بلکه دلیل زیست‌تخریب‌پذیری این ماده را نیز توضیح می‌دهد.

مولکول لاکتیک اسید را می‌توان یک آجر سازنده کوچک و هوشمند در نظر گرفت که دارای دو اهرم یا دستگاه شیمیایی خاص است. این دستگاه‌ها به آن اجازه می‌دهند تا به مولکول‌های دیگری مانند خودش متصل شود و زنجیره‌های بلند پلیمری را تشکیل دهد. از طرفی، همین دستگاه‌ها هستند که پس از پایان عمر مفید محصول، هدف حمله آنزیم‌های میکروارگانیسم‌ها قرار می‌گیرند و تجزیه را ممکن می‌سازند.

برای درک دقیق‌تر این موضوع، باید ابتدا خود این آجر سازنده (ساختار لاکتیک اسید) و سپس نحوه چیدن این آجرها در کنار هم برای ساختن یک دیوار بزرگ (پلیمریزاسیون و ساختار PLA) را به صورت جداگانه و دقیق بررسی کنیم. این بررسی پایه‌ای برای فهم تمام کاربردهای بعدی این پلیمر خواهد بود.

ساختار مولکولی لاکتیک اسید: عاملیت کربوکسیلیک و هیدروکسیل

مولکول لاکتیک اسید یک مولکول نسبتاً کوچک و ساده با فرمول شیمیایی C₃H₆O₃ است. اما آنچه این مولکول را ویژه می‌کند، وجود دو گروه عاملی مهم بر روی آن است. گروه عاملی مانند یک «اثر انگشت» شیمیایی است که رفتار و واکنش‌پذیری مولکول را تعیین می‌کند.

اولین گروه عاملی مهم، گروه کربوکسیلیک (COOH- ) است. این گروه اسیدی است و همان گروهی است که در سرکه (استیک اسید) نیز وجود دارد و طعم ترش به آن می‌دهد. وجود این گروه است که نام «اسید» را به این مولکول داده است. دومین گروه عاملی، گروه هیدروکسیل (OH- ) است. این گروه خاصیت الکلی به مولکول می‌بخشد و در موادی مانند اتانول وجود دارد.

همزیستی این دو گروه عاملی متفاوت (اسید و الکل) روی یک مولکول کوچک، آن را به یک هیدروکسی اسید تبدیل می‌کند. این ساختار دوگانه، کلید طلایی برای وقوع واکنش پلیمریزاسیون است. گروه OH یک مولکول می‌تواند با گروه COOH مولکول دیگر واکنش دهد و یک پیوند جدید تشکیل دهد. این توانایی برای برقراری پیوند، اساس تشکیل زنجیره‌های پلیمری بلند است.

پلیمریزاسیون و تشکیل پلی لاکتیک اسید (ساختار PLA)

فرآیند تشکیل پلی لاکتیک اسید از به هم پیوستن هزاران مولکول لاکتیک اسید اتفاق می‌افتد. این فرآیند که پلیمریزاسیون کندانساسون نام دارد، مانند این است که افراد زیادی با به هم دادن دست‌هایشان یک زنجیره طولانی انسانی تشکیل دهند. در این قیاس، گروه «کربوکسیلیک» یک دست و گروه «هیدروکسیل» دست دیگر مولکول است.

در این واکنش، گروه هیدروکسیل (OH) یک مولکول لاکتیک اسید با گروه کربوکسیلیک (COOH) مولکول دیگر واکنش می‌دهد. نتیجه این واکنش، تشکیل یک پیوند استری جدید بین دو مولکول و آزاد شدن یک مولکول آب (H₂O) به عنوان محصول جانبی است. کندانساسون دقیقاً به معنای «تراکم» است، زیرا در حین تشکیل پیوند، یک مولکول کوچک (آب) خارج می‌شود.

با تکرار این واکنش برای هزاران مولکول، زنجیره‌های بسیار بلندی تشکیل می‌شود که به آن پلی لاکتیک اسید می‌گویند. ساختار نهایی PLA متشکل از تکرار واحدهای استری است که از اتصال مولکول‌های لاکتیک اسید به دست آمده‌اند. نکته جالب اینجاست که همین پیوندهای استری که زنجیره را می‌سازند، نقطه آسیب‌پذیر آن نیز هستند؛ آنزیم‌های میکروارگانیسم‌ها می‌توانند این پیوندها را بشکنند و زنجیره را به تدریج به مولکول‌های کوچک اولیه تجزیه کنند.

کاربردهای پلیمرهای سبز در زندگی و صنعت

ویژگی‌های منحصر به فرد پلیمرهای سبز، به ویژه پلی لاکتیک اسید (PLA)، دروازه‌ای به سوی تحولی بزرگ در صنایع مختلف گشوده است. این مواد نه تنها به عنوان یک جایگزین سبز برای پلاستیک‌های معمولی عمل می‌کنند، بلکه به دلیل خواص ویژه‌ای که دارند، امکان ایجاد کاربردهای کاملاً جدید و نوآورانه را نیز فراهم کرده‌اند. از بسته‌بندی روزمره گرفته تا پیشرفته‌ترین فناوری‌های پزشکی، ردپای این پلیمرها به وضوح دیده می‌شود.

این گستردگی کاربرد، ناشی از انعطاف‌پذیری در تولید و ویژگی‌های قابل کنترل پلیمرهای سبز است. برای نمونه، می‌توان استحکام، انعطاف‌پذیری و نرخ تجزیه‌پذیری آن‌ها را برای نیازهای خاص هر صنعت تنظیم کرد. این توانایی، پلیمرهای سبز را از یک ماده جایگزین ساده به یک ماده استراتژیک و پرکاربرد در چشم‌انداز صنعت جهانی تبدیل کرده است.

به طور کلی، کاربردهای این مواد پیشرفته را می‌توان در دو دسته بزرگ و متمایز دسته‌بندی کرد: کاربردهای عمومی و روزمره که بیشتر بر مزیت زیست‌تخریب‌پذیری تمرکز دارند و کاربردهای نوین و تخصصی که از خواص فنی منحصر به فرد این پلیمرها بهره می‌برند. بررسی این دو دسته، وسعت تأثیرگذاری این مواد را به خوبی نشان می‌دهد.

ظروف و بسته‌بندی‌های یکبار مصرف دوستدار محیط زیست

یکی از آشکارترین کاربردهای پلیمرهای سبز، به ویژه PLA، در صنعت بسته‌بندی و تولید ظروف یکبار مصرف است. این دسته شامل طیف وسیعی از محصولات می‌شود که ما هر روزه با آن‌ها سروکار داریم، از جمله:

• ظروف غذا مانند بشقاب، لیوان و کارد و چنگال
• کیسه‌های خرید و کیسه‌های زباله
• فیلم‌های بسته‌بندی برای میوه و مواد غذایی
• بطری‌های نوشیدنی
• سفره‌های یکبار مصرف

مزیت اصلی استفاده از پلیمرهای سبز در این حوزه، کاهش چشمگیر حجم زباله‌های پلاستیکی ماندگار در محیط زیست است. پس از دور انداخته شدن، این ظروف در شرایط مناسب کمپوست صنعتی در مدت چند ماه به کود تبدیل می‌شوند، برخلاف همتایان پتروشیمیایی خود که برای قرن‌ها در طبیعت باقی می‌مانند و به میکروپلاستیک تبدیل می‌شوند.

علاوه بر این، پلیمرهای سبز مورد استفاده در بسته‌بندی مواد غذایی، از ایمنی بالایی برخوردار هستند و هیچ گونه ماده مضر یا سمی به غذای داخل بسته منتقل نمی‌کنند. این ویژگی، همراه با شفافیت و مقاومت خوب در برابر چربی، آن‌ها را به گزینه‌ای ایده‌آل برای صنعت غذا تبدیل کرده است.

کاربردهای نوین و ویژه پلیمرهای سبز در پزشکی و فناوری

فراتر از کاربردهای روزمره، پلیمرهای سبز به دلیل سازگاری زیستی فوق‌العاده و خواص قابل تنظیم، انقلابی در حوزه‌های پیشرفته مانند پزشکی و فناوری‌های نوین ایجاد کرده‌اند. در پزشکی، این مواد به عنوان میزبانانی موقت در بدن عمل می‌کنند که پس از انجام وظیفه، به آرامی و بدون ایجاد عوارض جانبی جذب یا دفع می‌شوند.

از برجسته‌ترین کاربردهای پزشکی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• نخ‌های بخیه هوشمند: که نه تنها زخم را به هم نزدیک می‌کنند، بلکه داروهای خاصی را به تدریج در بافت آزاد می‌کنند.
• ایمپلنت‌های ارتوپدی: مانند پین و پیچ برای تثبیت استخوان‌های شکسته که پس از التیام استخوان به تدریج جذب می‌شوند و نیاز به عمل دوم برای خارج کردن را برطرف می‌کنند.
• حامل‌های دارویی (Drug Delivery): رهایش کنترل‌شده و هدفمند دارو در بدن به کمک میکروکپسول‌های ساخته شده از پلیمرهای سبز.
• مواد پرکننده دندان و آستر نرم برای دندان مصنوعی که با بافت دهان سازگاری کامل دارند.

در حوزه فناوری نیز از این پلیمرها برای تولید پلاستیک‌های رسانا که در ساخت حسگرها و صفحات لمسی انعطاف‌پذیر کاربرد دارند و همچنین پوشاک ضد آب و تنفسی استفاده می‌شود. این کاربردهای نوین نشان می‌دهد که پلیمرهای سبز دیگر تنها یک گزینه دوستدار محیط زیست نیستند، بلکه یک ماده با قابلیت‌های مهندسی سطح بالا هستند.

آینده پایدار در دستان پلیمرهای سبز

پلیمرهای سبز تنها یک جایگزین برای پلاستیک‌های معمولی نیستند؛ بلکه نماد تحولی عمیق در نگرش بشر به تولید، مصرف و تعامل با محیط زیست هستند. همان‌طور که در این مقاله بررسی کردیم، این مواد با ویژگی منحصر‌به‌فرد زیست‌تخریب‌پذیری، توانایی تبدیل شدن به کود و کاهش وابستگی به منابع نفتی، پاسخی علمی و عملی به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های عصر حاضر، یعنی آلودگی پلاستیکی، هستند. از ظروف یکبار مصرف تا پیشرفته‌ترین ایمپلنت‌های پزشکی، حضور آن‌ها نویدبخش آینده‌ای پاک‌تر و هوشمند‌تر است.

نکته کلیدی که باید به خاطر بسپاریم، این است که توسعه و گسترش این فناوری تنها بر عهده دانشمندان و صنعتگران نیست. هر یک از ما به عنوان بخشی از این جامعه بزرگ، با انتخاب‌های هوشمندانه خود می‌توانیم در این مسیر تأثیرگذار باشیم. انتخاب محصولاتی که از مواد سازگار با محیط زیست ساخته شده‌اند، حمایت از نوآوری‌های سبز و افزایش آگاهی در مورد اهمیت بازیافت و مصرف مسئولانه، گام‌های کوچک اما قدرتمندی برای ساختن این آینده هستند.

در پایان، می‌توان گفت که پلیمرهای سبز تنها بخشی از فصل 3 شیمی یازدهم نیستند؛ بلکه صفحه‌ای از کتاب راهنمای ساختن یک دنیای بهتر برای نسل‌های آینده هستند. آن‌ها به ما یادآوری می‌کنند که پیشرفت واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که در هماهنگی کامل با طبیعت باشد. ادامه این مسیر مستلزم سرمایه‌گذاری بر روی پژوهش، آموزش و فرهنگ‌سازی است تا این مواد هوشمند به بخشی طبیعی و جدانشدنی از زندگی روزمره ما تبدیل شوند.

سعید نوراللهی